Demans ve Alzheimer’dan Kaçınma Yolları

Demans ve Alzheimer’dan Kaçınma Yolları

Kaçınma yollarına değinmeden önce kısaca Demans ile Alzheimer arasındaki farka değinmek istiyorum.

Demans halk arasında ‘bunama’ olarak geçse de insanlar bunamayı sadece hatırlamama olarak algılıyor. Alzheimer hafıza ve motor becerilerinde problemler yaratan bir hastalık iken Demans ise Alzheimer’ın üst versiyonu diyebiliriz, Alzheimer Demans’a sebebiyet verir.

Demans, hafıza kaybı ve motor becerilerindeki zayıflıkların yanında dil kullanımında bozukluktan kişilik değişikliklerine kadar uzanan yaşam kalitesini tamamen kaybettiren bir hastalıktır.

Alzheimer’dan korunmak için özet olarak iyi beslenmeli ve spor yapmalısınız. Bunları yapıyorsanız zaten Alzheimer’dan korunuyor olursunuz. Ayrıca ek takviye vitaminler elzem değildir – tabi doktorunuza sormalısınız bu durumu.

Alzheimer yaşlılık sonucu ortaya çıkar yani yaşlanma demans için en önemli risk faktörüdür ve bu konuda yapabileceğimiz bir şey yoktur.

Erkeklere nazaran kadınlar daha fazla risk taşıyor. Tabii genler de büyük rol oynuyor.

Ailenizin diğer bireylerinde Alzheimer olabilir ve siz de Alzheimer riski taşıyor olabilirsiniz. Aslında tıp bilimi Alzheimer’ın genlerden aktarıldığı konusunda kesin kanıya varmış değil siz yine önleminizi alın.

Demans Önlenebilir Mi?

Demans’ı önlemek yaşam tarzınızın yanı sıra kesin kanıtlanmamakla birlikte genlerinizle de ilgilidir.

Bireyler çevresel faktörlerinden ve yaşam tarzınızdan bazı faktörleri değiştirerek önlem alabilirler.

 

1.Eğer Yaşlılığınızda Zihninizin Körelmemesini İstiyorsanız Harekete Geçin!

Alzheimer’la Mücadele Derneği, ”Şimdiye kadar incelenen tüm yaşam tarzı müdahalelerinden, düzenli fiziksel egzersiz yapmak, Alzheimer hastalığı ve demans riskinizi azaltmak için yapabileceğiniz en iyi şey gibi görünüyordiyor.

Daha fazla hareket eden insanlar daha az hareket eden bireylere nazaran demans hastalığının gelişme olasılığını azaltırlar. Hareket diyoruz çünkü kastımız spor salonlarında kendinizi hırpalamanıza gerek olmadığı -ki spor salonuna da gerek yok- kapalı alanlara hapsetmeyin kendinizi.

En iyi spor en ilkel spordur”. Kendi ağırlığınızla açık alanda yaptığınız spor vücudunuz için daha kalıcı ve etkili olumlu sonuçlar doğurur. Bu kısa bilgiden sonra konumuza gelelim.

Yapılan çalışmalar sonucu, genetik olarak Alzheimer hastalığı ile ilişkili beyin değişikliklerine sahip bireyler bile, yeterli hareketlilik ile yaşlılıklarında demans’tan korunduğu ortaya çıktı.

Chicago Rush Üniversitesi Nörolojik bölümünün 457 kişiyi inceleyerek yaptığı araştırmada araştırmacıların demans hastalığına bağlı beyin değişikliklerini kontrol etmesine izin verdi, bu da sadece otopside kesin olarak teşhis edilebilirdi. Bundan dolayı beyin bağışında bulunma taahhüttü verdiler.

Denekler, bu deney için yaklaşık 20 yıl boyunca bellek testlerinden geçtiler. Ortalama yaşam sürelerinin 90 civarında olduğu deneklerin yaşamlarının son dönemlerinde vücutlarına hareketlerinin incelendiği bir kaç aparat takarak hareketleri incelendi.

Lakin bazı kesimlere göre araştırmanın eksikliklerinden biri sadece hareketleri incelemek oldu ama ne tür hareket yaptıklarını gözlemlemedikleri için hareketler arasında ayrım yapmadılar.

Bizce, belki de hareketin öneminden ziyade spor yapıyor olmalarıydı. Yukarıda dediğimiz gibi hareketin önemi yok ne tür spor yapılıyorsa yapılsın zihninizi olumlu etkileyeceği yönde etkiler.

Araştırmalar sonucu, daha aktif olan kişilerin, normal olarak Alzheimer hastalığı veya diğer problemlerle ilişkili otopside bir dizi farklı beyin değişikliğine sahip olsalar bile, daha az aktif olanlardan daha düşük bir demans riski taşıdıklarını keşfettiler. Yani bu araştırma gösteriyor ki beyniniz için de hareket etmenin elzem olduğu kanıtlandı.

Bir diğer çalışma ise;

Aralık 2013’te akademik bir dergi olan PLOS One’da yayınlanan bir çalışmaya göre, Galler’de bulunan Caerphilly kasabasında 30 yılı aşkın bir süredir yapılan 45-59 yaşlarındaki 2,235 kişinin izlediği bir araştırma. Sağlıklı bir yaşam tarzı için; sigara içmeme, iyi beslenme, fiziksel olarak aktif olma, 18 ila 25 arasında bir vücut kitle indeksine (BMI) sahip olma gibi faktörler zihninizin Alzheimer ve demans gibi rahatsızlıkların olma riskini %60’a kadar azalttığı görülmüş.

Net olarak söyleyebiliriz ki demans riskini azaltacak en güçlü kozunuz egzersizdir.

 

2.Sigara Zihninize Zararlı

Sigara ve demans ile ilgili çalışmaların incelediğimizde, tütün endüstrisi tarafından finanse edilen çalışmaları göz ardı edersek, sigara içenlerin demans için önemli ölçüde daha büyük bir risk taşıdığını söyleyebiliriz. “Tütün endüstrisi tarafından finanse edilen.” Ne kadar da korkutucu bir cümle!

Bunun nedeni muhtemelen sigara içmenin kardiyovasküler hastalık ve yüksek tansiyon ile ilişkili olması, bu da beyninizdeki kan damarlarına zarar verebilir.

Şu anda sigara içiyorsanız, iyi haberlerim var: sigarayı bırakırsanız demans riskinizde hiç sigara içmemiş gibi beyaz bir sayfa açmış olabilirsiniz.

Sonuç: Sigara içenlerin demans olma olasılığının daha yüksek olduğuna dair güçlü kanıtlar.

 

3.Başınızı Koruyun

Bunun için Muhammet Ali’yi örnek gösteremeyiz. Ali’nin asıl hastalığı parkinson, ve parkinson’un demans ile ilgisi yok. Yani geçmişte aileniz sizin boks yapmanızı Ali’yi örnek göstererek engellemişse haksızlar. Aslına bakarsanız parkinson başınızın arkasına aldığınız darbeler tetikler ya da genetik olabilir. Lakin boks sporunda baş arkasına vurmak yasak.

Başınızı koruyun çünkü başınıza aldığınız darbelerle sarsıntı ve travmatik kafa yaralanmalarının demans riskinizi arttırdığına dair güçlü kanıtlar var.

 

4.Alzheimer Olmamak İçin Nasıl Beslenmeli

Omega-3         : Ceviz, balık, yumurta

Magnezyum    : Ispanak, badem, kaju, avokado

B1 vitanimi      : Fındık, mercimek, siyah fasülye

B6 vitanimi      : Kırmızı et, ton balığı, antep fıstığı

B9 vitanimi      : Ispanak, brokoli, marul, kuşkonmaz

B12 vitanimi   : Karaciğer, somun, sardalya, yumurta

C vitanimi        : Turunçgiller, brokoli, ıspanak

D vitanimi       : Güneş ışığı

E vitanimi        : Badem, maydonoz, zeytin

Çinko               : Kaju, ıspanak, mantar

 

Alzheimer olmamak için nasıl beslenmeli sorusunun en iyi yanıtıdır. Hepinizin bildiği gibi bu liste beyninizi güçlendirir.  Kendinize bu listenin bir ucundan beslenme listesi oluşturursanız yararını görürsünüz.  Öğün aralarına bile serpiştirebilirsiniz.

 

5.Yeterince Uyumaya Çalışın

Bazı araştırmalar, düzenli olarak 6 ila 9 saat arasında uyuduğunu söyleyenlerin demans riski altında olduğunu bulmuşlardır.

Kök hücre yazımda da anlattığım gibi uyku düzeni burada da önemli. 7 saat uyuyorsanız aptal hissetmeyin kendinizi bu uyku düzeni hem kök hücrelerinize hem de zihninize iyi gelecektir.

Sonuç olarak uyku bozuklukları ya da dengesiz uyku demans riskini arttırabilir.

 

6.Boş Zaman Etkinliklerinizde Zihninizi de Geliştirin

Sizlere illa bulmaca çözün demiyorum. Bana da sıkıcı geliyor bulmaca ve gerçek manada kanıtlanmış değil bulmacanın demans riskini azalttığı.

Asıl anlatmak istediğim sizi düşünmeye sevk edecek etkinlikler. Yeni başlayanlar için tavla düşünmeye sevk eder ama bir zaman sonra otomatik pilota geçiyorsanız yani gelen zara göre yapacağınız hamle belliyse artık sizi tavla ileri götürmez.

Sonuç itibariyle zihninizi otomatik yaptığınız etkinliklerle sınırlamayın farklı uğraşlar edinerek öğrenmeye sevk edin kendinizi.

 

Son Olarak

Zihninizi kolaylığa alıştırmayın eğer mideniz için değil zihniniz için beslenirseniz ve hem vücudunuzu hem de beyninizi yaptığınız aktivitelerle geliştirirseniz hem Demans’tan korunursunuz hem de sağlıklı bir şekilde hayat sürersiniz.

 

Yazar: Tuncer B.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir