Finlandiya’da Eğitim Sistemi

Finlandiya'da Eğitim Sistemi

Sevgili okurlar bugünkü konu başlığımıza geçmeden önce size biraz geçmişte ki Finlandiya’dan yani 1700 ve 1800lü yıllardan bahsetmek istiyorum. Yorgun bir ülke ve aynı zamanda yıllarca boyunduruk altında kalmış ve her ne olursa olsun pes etmeyen bir ülke Finlandiya. İlk başlarda 600 yıl süren İsveç sömürüsü altında olan ve hiç bir yetkisi olmayan, parlamentoya katılamayan kendi ülkelerinin kararlarını kendisi veremeyen Fin halkı aynı zamanda okulda, hasta hanede, devlet dairelerinde İsveçli bulunuyordu. Liyakat önem vermeyen, İsveç’te sürgün cezası alan memurların görev yaptığı yer olan Finlandiya; hali ile işini önemsemeyen devlet memurları barınıyordu. Yani bir devlet var ama yetki bakımından hiç bir şeye sahip değil; daha sonra Rusya savaştığı İsveç’i yenmiş ve Fin halkına seçenek sunmuş Kendi egemenlikleri altında olmayı mı? Yoksa İsveç ile devam etmek mi? Tabi ki Fin halkı kendilerine hiç bir yetki vermeyen İsveç yerine Rusya’ya katılmayı seçmiştir. Artık parlamentoya katılıp ülkeleri hakkında söz sahibi olabiliyorlar bir nevi İsveç hükumetinin yarattığı sosyal yıkım kendisini yavaş yavaş toparlıyordu. Rusya imparatorluğu Fin halkına rahat bir ortam sağlıyordu.

Peki, eğitim nasıl gelişti. Hiç bir şeyleri yok ne bir doğal kaynakları ne de bir yeraltı kaynakları bazen bu ülkeyi azim ve çalışma bakımından kurtuluş savaşında ki Türkiye’ye benzetiyorum. Eğitim sistemlerini yoktan var eden bu insanlar, tıpkı Türkiye’nin milli mücadelesinde ülkeyi yoktan var etmeye benziyor. Alanlar farklı olsa da aynı azim aynı hırs. Peki, eğitimi yoktan var olan bu ülke nasıl oluyor ki böyle bir eğitim sistemine sahip oluyor. Finlandiya’nın önde gelen fikir önderlerinden birisi zamanın da eğitim sistemi daha bu hale gelmemişken aslında Finlandiya eğitim sisteminin temelini atacak şu sözü söyler; Bizim ne Rusya gibi doğal kaynaklara ne de diğer ülkeler gibi yerel altı kaynaklarımız var. Bizden eğitimimizi elimizden alırsanız biz biteriz hiç oluruz.

Din görevlileri, zenginler, doktorlar veya okuma yazma bilen bir avuç insan bunların hepsi bilgilerini kendine saklıyordu. Paylaşım hiç bir şekilde olanaksızdı. Çünkü kimse kimsenin umurunda değildi. Fin halkının gelişmesi için çaba harcayan bir elin parmağını geçmeyen bu kanaat önderleri din adamlarına, zenginlere ve okuma yazma bilen bir avuç insana neden bilgiyi paylaşmaları gerektiğini anlattı. Aslında en önemli etken yukarıda ki kanaat önderinin sözü, eğitim sisteminin inşasında etkili olmuştur. Bu bir elin parmağını geçmeyen insanlar teker teker köylere gidip okuma yazma bilmeyen insanlara dokunmuş, okuma yazma öğretmişlerdir. Elbette ki bir çırpıda olmamıştır. Bir periyot içerisinde inşa etmeye devam etmişlerdir. Teker teker köy köy gezerek bu kişiler okuma yazma öğretmişlerdir.

Bugüne baktığımız da Finlandiya eğitim sistemi gücünü geçmişten alarak bugün de hala sayılı eğitim sistemlerinden birine sahiptirler. Sadece bilgi değil sosyal faaliyetleri de ön plana çıkarmışlardır. Okul hayatında ders hayatından çok okul öncesine önem veren Finlandiya okul öncesinde bol bol oyunlar oynarlar. Matematik ve bilimin yanı sıra spora da önem vermişlerdir. Finlandiya eğitim sistemi sadece ezbere dayalı değil öğrenerek ve sindire sindire yapmışlardır. Okul ve ev arasında ciddi bir uyum ve denge vardır.

Peki Finlandiya’nın Eğitim sistemi sadece bundan mı ibaret? Elbette değil!

Finlandiya eğitim sisteminde çocuklara bir birey olmayı öğretiyorlar. Okula başlama yaşı 7 olan Finlandiya da öğrenciler okula kendi gidip gelmektedirler. Eğitim hayatlarının ilk 6 yılında not almazlar böylece çocuklar yarışa sokulmaz ve ezbere dayalı sistem yerine öğrenmeye dayalı sistem vardır. 16 yaşına geldiklerinde ülke genelinde bir sınava girerler.

Öyle aşırı bir ders programlarına da sahip değillerdir. Günde 4 saat ders veren öğretmenler bunun iki saatini ise mesleki eğitime ayırırlar. Öğretmenlik en kutsal meslek olarak gören Finlandiya’da öğretmenler master derecesine sahiptirler. Performansa dayalı bir karşılaştırma bulunmayan Finlandiya’da performansı düşük diye hiç bir öğretmen işten çıkarılmaz onun yerine bir sonraki eğitim öğretim hayatında kendisini düzeltmesi için fırsat verilir. Finlandiya’da özel okul yok ve eğitim harcamalarının tümü devlet tarafından destekleniyor. Bir nevi tüm okullar kaliteli ve birbirleri ile rekabet yerine dayanışmayı seçmişlerdir. Eğitim anlamında her şey ücretsiz öğle yemeğinden tutun da kırtasiye malzemelerine kadar. Finlandiya’da her şey eşittir. Öyle ki tüm çocuklar zekâ ve becerileri ne olursa olsun aynı sınıflarda okuyor. Pek çok Avrupa ülkesi ve Amerika’yla karşılaştırıldığında Finlandiya’da eğitime ayrılan bütçenin daha fazlası sınıf ortamına yansıyor. Bunun en büyük sebebi ise Çünkü öğretmenler de, yöneticiler de hemen hemen aynı maaşı alıyor. Her hangi bir şekilde okul formaları yok kıyafet serbestliği vardır. Öğrenciler sınıfta istedikleri yerde oturabilirler. İster sırada ister koltukta isterse yerde. Eğer hava güzelse dışarıda ders yapıyorlar. Ev ödevi vermek yerine aileleri ile zaman geçirmeyi daha çok önemsiyorlar. Bu yüzden ev ödevleri çok fazla verilmez. Dersler arasındaki ara diğer ülkelere göre çok daha fazladır. Böylelikle Sosyal aktivitelere daha çok önem verirler.  Her şeyi öğrenmek yerine işine yarayacak bilgileri öğrenirler.

Tüm bunlara bakıldığında ezbere değil öğrenmeye dayalı bir sistem olduğunu görebilirsiniz. Bu eğitim sisteminin bir parçasını bir dönem ülkemizde var olan köy enstitülerine benzetebiliriz. Finlandiya’da eğitim sisteminde sıkı sıkıya bağlılık yatar. Parasız eğitim çok büyük bir avantaj devlet tüm desteği öğrencilere sunmuş durumdadır. Dersin yanı sıra İşine yarayacak bilgiyi bünyesine almak öğrenci için çok daha yararlıdır. Para derdinin olmaması, rekabetten uzak paylaşmaya dayalı bir sistem olan Finlandiya eğitim sistemi;  geçmişte yaşadıkları yoksulluk, imkânsızlık ve elverişsiz doğa koşullarını da hesaba kattığımızda bir avuç aydının önderliğinde din adamları, askerler, öğretmenler ve iş adamlarına kadar her meslekten insanın dayanışma sergilediği ve Finlandiya’yı geri kalmışlıktan kurtararak büyük mücadele sergileyen Finlandiya halkı temeli sağlam bir eğitim sistemine sahiptir.

 

Yazar: Turgut T.

1 comment on “Finlandiya’da Eğitim Sistemi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir