Gluten Duyarlılığı

Bu makaleye giriş ararken çok düşündüm. Acaba giriş cümlesi ne olsa diye ama birçok kez yazdım yazdım sildim. Sebebi mi? Sebebi belki tam anlatacak bir cümlenin olmaması. Gluten duyarlılığı diyoruz; Şimdilerde moda olan bir kelime glüten;  peki bu glüteninin arka planını inceleme vaktiniz oldu mu yaşanan acılara baktınız mı acaba yoksa sadece magazinsel boyutta mı kaldı. Bu makalede sizi glütenin görünmeyen taraflarını gün yüzüne çıkarmaya götürmek istiyorum. Kemerlerinizi bağlayın başlıyoruz.

Gluten’in duyarlılığından önce glütenin ne olduğu ile ilgili birkaç bilgi paylaşmak daha uygun olacaktır. Bu sayede gluten duyarlılığını daha iyi kavramış olacağız.

Gluten, en başta buğday olmak üzere çavdar, arpa, yulaf gibi bazı tahıllarda bulunan bir protein grubudur. Hamurun esnekliği glüten sayesindedir. Bu protein grubu olmadan ekmeğin mayalanmasını ve kabarmasını sağlayamazsınız. Bu sebeple fırıncılar gluteni ekmek için bir nevi iskele gibi kullanır çünkü gluten ekmeğe yumuşaklık ve çiğnenebilirlik katar. Çoğu insan glüteni iyi bir şekilde tolere edebilir. Ancak bazı kişilerde gluten ciddi sorunlara neden olmaktadır.

Sadece ekmek bazında değil atıştırmalık ürünlerde; makarna, bisküvi ve diğer unlu mamuller de gluten bulunmaktadır.   Bilindik olarak ayran, şalgam gibi içeceklerde vardır. Bunun ile birlikte glutensiz içecekler yaygın olarak mevcuttur. Soda, spor içecekleri ve meyve suları gibi;  Alkol olarak bira, atıştırmalık tükettiğimiz patates cipsinde aynı zamanda bazı çorbalar ve işlenmiş etleride yemeleri mümkün değildir.  Siz hiç dışarıda ekmeksiz bir ürün yediniz mi örneğin ekmeksiz bir hamburger ya da kebap o kadar para veriyoruz düşünsenize ekmek olmadan yiyoruz. Maalesef birçok yerde normal ekmek ile karşılaşırsınız çoğu yer size glutensiz ekmek sunmaz. Diyelim ki sundu fiyatı; evet ne yazık ki fiyatı da artış gösterebilir. Size yaşanmış bir örnek vermek istiyorum sevgili okurlar glüten duyarlılığı olan arkadaşımla markete gittim ben rahatlıkla istediğimi alırken o seçici davranıyordu. Çünkü onlara ayrılan bölüm dar bir alana hapsedilmiş bizim kadar geniş reyonlara sahip değiller. Ayrıca ürünleri çok pahalı bir ekmeği ne kadara alırsınız 1 mi? 1,5 mu yoksa 2,5 TL mi? Peki onlar ne kadar ödüyor bir ekmek için 8 TL evet yanlış okumadınız 8 TL ödüyor.

İstediğiniz ürünü rahatlıkla alırken gluten duyarlılığı olan kişilerin kısıtlanması ve daha fazla para ödemesi çok kötü bir his olsa gerek.

Gluten duyarlılığı birçok hastalığa gebedir. Bunlardan biri ve en yaygını ‘Çölyak’ Hastalığıdır.  Çölyak Hastalığı ince bağırsağın, gluten adlı proteine karşı ömür boyu süren ve kronikleşen alerjisidir. Bu hastalar glutene karşı ciddi şekilde hassasiyet gösterirler. Günümüzde her 200 kişiden birinin sorunu haline gelen çölyak hastalığının nedenini, yiyeceklerin içinde bulunan gluten maddesi oluşturuyor. Dünya genelinde hastalığın sıklığı 1/5000-1/3000 arasında değişmektedir. Ağırlıklı olarak Kafkasyalılarda görülen bu hastalığın oranı İskoçya’ da 100.000’ de 11.5 ve İsveç’ te 100.000’ de 19.6-39.2 olduğu tespit edilmiştir.  Yapılan araştırmalar gösteriyor ki araştırmalarda gluten duyarlılığının nüfusun %2 ila %6’sını etkileyebilmektedir. Glutensiz unun içerisinde buğday ve arpa gibi gluten içeren tahılların hiç bir surette hatta kalıntılarının dahi yer almadığı un ile yapılan ve gluten duyarlılığı olan kişilerin tükettiği bir üründür. En ufak bir kalıntı bile gluten duyarlılığı olan kişileri olumsuz derecede etkilemektedir. Glutensiz ürünler tüketmek zorunda olan çölyak hastaları ve gluten duyarlılığı olan kişiler temel gıda maddesi olarak bilinen ekmeği her yerde temin edemez. Glutensiz ekmekler genellikle nüfusun yoğun olduğu büyükşehirlerde kolay bulunabilir. Peki, küçük şehirlerde hatta köylerde yaşayan glüten duyarlılığı olan insanlar ne yapacak?

Makalenin başında da belirttiğim gibi magazinsel boyutu var bir de şu sıralar da gluten tüketmezsen sağlıklı yaşarsın gibi bir algı da var. Glütenin ne sağlıklı yaşama ne de zayıflamaya yararı vardır. Evet, belki de iyi bir reklam projesi gibi duruyor her yerde gluten adı geçmekte yalnız sözde duruyor. Glüten duyarlılığı olan insanların arka planda ne zorluklar çektiğini biz araştırmadığımız sürece bilmeyeceğiz, öğrenemeyeceğiz bu makalenin de yazılış amacı buydu bir nebze de olsa farkındalık oluşturmak…

 

Yazar: Turgut T.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir