Pazarlama’nın Tarihi

Pazarlamanın Tarihi

Hepimiz tüketim toplumunda yaşıyoruz. Pazara, markete veya bir mağazaya gittiğimiz zaman ufak da olsa bir şeyler satın alıyoruz. Peki, hiç düşündünüz mü bu tüketim çılgınlığı nereye kadar gidecek ve geçmişten bugüne nasıl süre geldi. Gelecekte nasıl olacak?

Geçmiş yıllarda yani 1940 ve 1960 yılları arasında her şeye talep olduğu için özellikle ikinci dünya savaşının bitmesi ile birlikte halk her şeye rağbet göstermeye başlamıştır. Bu dönemde üretim imalathanesi olan firmalar fabrikaya dönüşmüştür. Bugünün köklü firmaları geçmiş dönemde dönüşümünü tamamladığından dolayı sağlam bir yapı ve itibara sahiptir. Bu yıllar arasında sadece üretime odaklanan firmalar tüketicilere seçenek imkânı sunmamıştır. Hatta Henry Ford’un çok bilindik bir sözü vardır. Siyah renk seçmek koşulu ile istediğiniz renkte araba seçebilirsiniz. Satış önemsenmemiş ne üretirsem onu satarım mantığı o yıllarda yerleşmiştir. Fabrikalarda kuyruk oluyor ne üretilirse üretilsin hemen satılıyordu. Satış önemsiz gibi görünmüş direk fabrikadan halka satış uygulanmıştır. Rakiplerin olmaması rekabet etmeyi imkânsız hala getirmiştir.

1960’dan sonraki yıllarda her ürünün birden fazla rakibi olunca satış dönemi başlamıştır. Böylelikle rekabet ortamı doğmaya başlamıştır. Tüketici istek ve ihtiyaçları önemsenmeye başlanarak bu doğrultuda firmalar ürünlerini cezbedici hale getirmiştir. Firmalar ürünlerini tanıtmak için satış temsilcilerine ihtiyaç duymuş satış müdürleri gibi kavramlar ortaya çıkmış, pazarlama süreci hazırlanmaya başlanmıştır.

Satış döneminden sonra yani 1980 yıllarından sonra pazarlama dönemine girilmiş ve git gide pazarlama departmanları yaygınlaşmaya başlamıştır. Artık ürünün kendisinden çok ambalajı, şekli gibi şekilcilik diye adlandırılan ürünler ön planda olmuştur. Günümüzden örnek vermek gerekirse iki su şişesini gözümüzün önünde biri normal pet şişe iken diğeri daha zarif bir cam şişe ve fiyatı da ona göre daha yüksektir. Emin olun bir çocuğumuz kendimize bile ifade edemesek de şekilcilik bakımından cam şişeyi seçeriz. Günümüzde pazarlama o kadar çok büyük önem kazandı ki artık birçok şeyin pazarlaması mevcuttur. Bunlara bakacak olursak koku pazarlaması, tat pazarlaması, görsel pazarlama vb. Görsel pazarlama o kadar çok gelişti ki kategori yönetimini doğurdu. Artık bir çok firma kendi vitrinlerini veya mağaza içini dizayn ederken kategori yönetimi uzmanından yardım almaktadır. Böylelikle yeni bir iş kolu da günümüzde bu sayede mevcuttur.

Ayrıca çok önemli bir konu olan günümüzde daha çok önem kazanan bir konu olan satış sonrası hizmet, firmalar genellikle satış sonrası hizmeti önemserler. Bunun en büyük örneğini ise Apple da görebilirsiniz. Bir iPhone telefon aldığınız da garanti süresi bitsin ya da bitmesin her zaman yanınızdadır. Müşteri memnuniyetini üst sıralara çıkarmak isteyen firmalar kendi markalarına zarar verici çalışmalar yapmamak yerine müşterilerini satıştan sonra da önemsiyor. Biz biliyoruz ki en etkili pazarlama yöntemi ağızdan ağıza pazarlamadır.

Peki, yarın ne olacak tüketim çılgınlığı bitmeyecek ve neler karşımıza çıkacak? Tüketim çılgınlığı devam edeceğinden dolayı artık daha mı çok reklam olacak yoksa reklamdan ziyade zihnimize mi yönelecekler.

Dijital çağın egemen olduğu bir dönemde yapay zekâ ve artırılmış gerçeklik yadsınamaz düzeyde önemli hale gelmiştir. Firmalar ürünlerini ve kullanacağı tutundurma yöntemlerini buna göre dizayn etmektedir. Daha çok tüketici odaklı hikâyelere odaklanan firmalar topluluğu yönetecek fikirler benimsemiştir. Günümüzde de etkisini yavaş yavaş gördüğümüz ama gelecekte daha çok karşımıza çıkacak bir diğer konuda konfor ve kolaylık buna örnek olarak sanal marketler en doğru örnek olacaktır. Evden yerinden kalkmadan İnternet üzerinden alışveriş sepetini ya da arabasını sanal ortamda gezdirmek artık garipsenmeyecek olay olacaktır. Artık hemen hemen tüketiciyi ürün yaratım sürecine dahil etmek her firmanın yapması gereken bir aşamadır. Çok önemli bir pazarlama yöntemi olan Sosyal sorumluluk projeleri dün de bugün de gelecekte de devam edecektir. Firmalar hem reklam hem de yardım ederek karşılıklı kazan kazan yöntemini uygulamaktadır.

Tüm bunlara bakıldığı zaman geçmişten günümüze; günümüzden geleceğe pazarlama sürekli devam edecektir. Pazarlama bitmeyen ve teknolojinin yardımı ile daha da geliştirilerek devam edecek bir kavramdır. Firmalar eğer ki ayakta kalmak ve daha çok ciro yapmak istiyorlarsa gelişen dünyamızda pazarlamaya daha çok önem vermeliler.

 

Yazar: Turgut T. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir