Poka-Yoke

Bu japon geleneği sizi daha az unutkan yapıcak.

Herkes hata yapar. Ama önemli olan daha fazla zarar vermeden nasıl kurtulabilirsiniz bu unutkanlıktan.

Hatalar kaçınılmazdır. Aşırı çalışan pilotlar her gün uçuş öncesi kontrol listesindeki adımları unuturlar. Dikkatsiz sürücüler arabayı nereye park ettiğini unuturlar.

Bazen hepimiz aptallık yaparız. Lakin yaptığımız bu aptallıkların önğne geçebiliriz. Bu yüzden pilotlar her zaman çiftler halinde çalışır. Park yerini kaybetmemek için telefon uygulamalarını kullanırız.

Hataları (ya da unutkanlık ne derseniz) zarar vermeden önce  önleyebilmek fikrine poka-yoke denir. Bu Japonca ifadenin kabaca anlamı  “hata geçirmezlik.” 1960’larda Toyota Mühendisi Shigeo Shingo tarafından popüler hale getirilen poka-yoke, montaj hattı işçilerinin yanlışlıkla üretim hattını bozan sürecin adımlarını atlamadığından emin olmak için uygulandı. Bugün, profesyonel dünyamızı gizli bir şekilde yönlendiriyor. Aramaya başlarsanız, bu davranışsal güvencelerin büyük şekillerde ortaya çıktığını görebilirsiniz (her sabah uyanmak için garanti olsun diye birden fazla alarm kurmak gibi, Microsoft Word’ün bir pencereden çıkmaya çalıştığınızda “çıkmak istediğinizden emin misiniz” sorduğu gibi hatta bu soruyu isteyen kullanıcılara emin misiniz sorusuna eveti tıkladıktan sonra tekrar “bak emin misin” sorusu Windows isteyen kullanıcılara bu sağlamlığı sağlıyor).

Yaptığınız hataların farkında olduğunuz sürece, kendi günlük hayatınızı poka-yoke yapmak çok kolaydır.

Örneğin: Yarın sabah yapmanız gereken bir iş var yarın akşam oluyor ve sabah yapacağınız işi unuttuğunuzu fark ediyorsunuz. Bu bir hata ve hatayı kabul edin.  Poka-Yoke der ki Yarın unutamayacağınızdan emin olmak için bir not yazın ve sabah çıkarken mutlaka baktığınız bir yere yerleştirin, örneğin kapı. Tabi telefonunuza hatırlatıcı yapmak da bir seçenek.

Mesela düzenli yaptığınız bir iş var ve o kadar otomatik hale gelmiş ki sizin için o iş esnasında yaptığınız adımları fark etmeden yapıyor ya da unutuyorsunuz. Poka-Yoke’ye göre: kendinize o işin yapıldığını söylemek için örneğin kullandığınız 10 parça var. Bu parçaları her kullandığınızda koyma şeklini değiştirin kullandıktan sonra ters koyun ya da yatırın.

Hayatınızdaki ve daha geniş dünyadaki örneklerle devam edebiliriz, ancak Poka-Yoke ana anahtarı sadece kendi hatalarınızın bilincinde olmanızdır. Kendinize karşı dürüst olun.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir